De Terebinth
Vereniging voor Funeraire Cultuur  
LEVEND VERLEDEN

Initiatiefvoorstel CDA Den Haag voor het behoud van historische graven
11 juni 2007


De gemeente Den Haag bezit op haar grondgebied meerdere begraafplaatsen. De begraafplaatsen Westduin en Kerkhoflaan, zijn gemeentelijke begraafplaatsen. Daarnaast heeft de gemeente Den Haag een overeenkomst gesloten met de gemeente Pijnacker-Nootdorp om op de nieuwe gemeentelijke begraafplaats ruimte te bieden aan overledenen uit het stadsdeel Leidschenveen-Ypenburg. De overige begraafplaatsen in Den Haag zijn particulier. De bekendste zijn Oud Eik en Duinen, Nieuw Eykenduynen, Petrusbanden aan de Kerkhoflaan, de Joodse Begraafplaats aan de Scheveningseweg en de RK Begraafplaats St. Barbara aan de Binckhorst. Op het grondgebied van Den Haag bevindt zich een van de oudste begraafplaatsen van Nederland, de begraafplaats “Strekt ter navolging”in Scheveningen.
Het begraven op speciaal daarvoor ingerichte begraafplaatsen kwam pas in zwang nadat Napoleon het begraven in kerken om hygiënische redenen had verboden. Dat destijds massaal in kerken werd begraven is recent duidelijk geworden met de vondst van een groot knekelveld bij de restauratie van de vloeren in de Grote Kerk.
De skeletvondsten in de Grote Kerk hebben tot een discussie geleid of er bij de opgravingen in die kerk de grafkelder is gevonden van vader en zoon Huygens. Beiden hebben in de Gouden Eeuw en in de stadsgeschiedenis een rol gespeeld. Hoe actueel de betekenis van dat verleden is blijkt uit de vernoeming van een ruimtevaartuig richting Planeet Mars dat de naam draagt “Tini-Huygens”. Het wetenschappelijk werk van vader en zoon Huygens heeft nog steeds actualiteitswaarde. In de Grote Kerk bevindt zich de grafsteen van vader en zoon Huygens en is een levend getuigenis van het verleden. In Den Haag bevinden zich meerdere gedenktekens die herinneren aan bekende nationale en lokale personen.

Den Haag – 11 juni 2007

M. Smits
CDA Den Haag

1. Huidig beleid.

Als heden ten dage een stoffelijk overschot in Den Haag ter aarde wordt besteld en er een gedenkteken wordt opgericht, zijn de nagelaten betrekkingen verantwoordelijk voor huur c.q. aankoop van het graf en het onderhoud van de gedenksteen. Het continueren van de grafrechten en het onderhoud vormt geen probleem indien de nagelaten betrekkingen dit voortzetten. Indien hiervan wordt afgezien, zal na het expireren van de huurtijd of de kooptijd met in achtneming van een overgangsperiode, de eigenaar of beheerder van de begraafplaats overgaan tot ruiming van het graf. In alle gevallen wordt hier voor de nagelaten betrekkingen ruimschoots aandacht aan gegeven. Nagelaten betrekking worden geïnformeerd over dit voornemen en worden in de gelegenheid gesteld om eventueel gewenste voorzieningen te treffen. In veel gevallen worden via allerlei speurwerk de nagelaten betrekkingen opgespoord alvorens men tot ruiming van een graf overgaat. Deze werkwijze wordt zowel op de gemeentelijke als particuliere begraafplaatsen gebruikt. Ziet men af van het continueren van het graf dan zal het worden geruimd. Ook indien het graven betreft van bekende Hagenaars, waarvan sommigen soms een internationale of nationale rol hebben gespeeld. Gelijke monniken gelijke kappen.

2. Levend verleden

Toch is het de vraag of dit beleid moet worden gecontinueerd. De vondst van het vermoedelijke Huygensgraf in de Grote Kerk geeft aan dat er wel degelijk interesse is om te kunnen beschikken over de aanwijsbare plek waar bekende Nederlanders zijn begraven. Op de verschillende begraafplaatsen in Den Haag bevinden zich graven waarin politici, theologen, schilders, dichters schrijvers, wetenschappers, pioniers etc. zijn begraven. Bekend zijn de graven van Dr. Drees, Kuyper, de Savornin Lohman, Couperus, Thorbecke, Troelstra, Fokker, Ir. Lely etc. Voor zover er nagelaten betrekkingen zijn of stichtingen zoals de Stichting A.F. de Savornin Lohman die het graf van de Savornin Lohman onderhoudt bestaat er in Den Haag geen instelling die zich bekommert over de graven van bekende Hagenaars. Ook de gemeente Den Haag kent die verplichting niet en bezit ook geen fonds van waaruit dergelijke grafmonumenten zouden kunnen worden onderhouden.

De aanwezigheid van deze grafmonumenten maken deel uit van de stadsgeschiedenis van Den Haag. Gelukkig wordt in toenemende mate het belang erkend van onze stadsgeschiedenis. De geschiedenis vormt immers de basis waarop onze huidige cultuur is gestoeld en is de voedingsbodem voor verschillende politieke, culturele, religieuze en vernuftige uitingen. Daarom is het waardevol dat de grafmonumenten van in Den Haag begraven personen die een belangrijke rol hebben gespeeld in onze geschiedenis kunnen worden behouden en onderhouden. Daartoe dient een fonds in het leven te worden geroepen dat dergelijke monumenten onderhoudt en voor het nageslacht bewaard.

3. Voorstel


Voorgesteld wordt een fonds in het leven te roepen dat gevoed wordt vanuit een afdracht uit de leges die regulier worden geheven bij het ter aarde bestellen van personen. In een reglement dient nader te worden bepaald welke graven van personen voor onderhoud in aanmerking komen. Uitgangspunt is in ieder geval dat bij de aanwezigheid van nagelaten betrekkingen er geen directe reden is om in aanmerking te komen voor het Fonds.

Het reglement dient ook te bepalen welke graven voor onderhoud in aanmerking komen. De op te stellen lijst van namen van bekende en in Den Haag begraven Hagenaars dient jaarlijks te worden geactualiseerd.

Jaarlijks bij de vaststelling van de begroting geeft het College aan wat de omvang van het fonds is, op welke wijze het zal worden gevuld en welke graven voor onderhoud in aanmerking komen, evenals dat wordt vastgesteld door de Raad welke graven op de historische lijst staan vermeld.

4. Organisatie en financiën

Organisatie
• De gemeente stelt een fonds in waaruit het onderhoud voor de graven van bekende Hagenaars (zonder nagelaten betrekkingen) wordt bekostigd.
• Het College stelt jaarlijks omvang van het fonds vast en draagt (middels de dienst begraafplaatsen) zorg voor de uitvoer van het onderhoud .
• De Raad bepaalt welke graven op de historische lijst staan vermeld.

Financiën
• Het fonds wordt gevuld uit een te bepalen promillage van de leges die geheven worden bij het regulier ter aarde bestellen van personen.
• De kosten voor het onderhouden van een graf zijn momenteel ongeveer 70 euro per graf.
• De instandhouding van graven is verschillend (indicatie: zandgraf voor 30 jaar: 2400 euro keldergraf voor onbepaalde tijd 8500 euro)

Dictum


De gemeenteraad van Den Haag, gezien het initiatiefvoorstel ‘Levend verleden’ van de leden van de fractie van het CDA, besluit:

1. het College te verzoeken een Fonds Onderhoud Historische Graven in het leven te roepen;
2. een voldoende promillage van de leges die geheven worden op het ter aarde bestellen van personen te bestemmen voor het Fonds Onderhoud Historische Graven;
3. het College te verzoeken een Reglement aan de raad voor te leggen waarin het beheer van de financiële middelen en de totstandkoming van de lijst van historische graven wordt geregeld.

Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van (datum)
De griffier De voorzitter
 




  homepage Terebinth