Uw adel ligt op
sterven;
Dat prachtige, koppige ras,
Dat om voor de koning te buigen,
Te stijf eens van knieën was.
Foto: Léon Bok
|
Met deze
dichtregels beschreef de dichter Piet Paaltjes de teloorgang van
de Friese adel. De adel in Friesland liet zich van oudsher op
grootste wijze bijzetten en op hun graven verschenen fraaie
monumenten. Maar in de 19de eeuw werden de graftekens soberder
en in de 20ste eeuw gingen ze op in de massa..
De adel en het patriciaat hebben in het verleden in Leeuwarden
een belangrijke rol gespeeld. Hun belangrijke positie blijkt ook
in de funeraire cultuur in de Friese hoofdstad en de dorpen rond
de stad. Van de graven van de Friese adel in de door hen
gestichte kerken zijn nog maar weinig sporen terug te vinden.
Maar met de stadhouderlijke grafkelder, waar de Friese
stadhouders en hun familieleden tussen 1588 en 1765 werden
begraven, bezit Leeuwarden over een belangrijk funerair
monument. Daarnaast zijn er op de Algemene Stadsbegraafplaats
aan de Spanjaardslaan tal van graven van adel en vooraanstaande
personen terug te vinden. De auteur neemt de lezer mee op een
zoektocht naar de sporen van Friese adel in en rond Leeuwarden.
Een verrassende tocht langs de ‘grafheuvel’ in het Leeuwarder
Bos waar de zerken uit de Westerkerk werden opgeslagen,
verschillende particuliere adellijke begraafplaatsen (familie
Buma in Weidum en de familie Eysinga in Wirdum), en langs de
graven van de adel op de rooms-katholieke begraafplaats in
Wytgaard en de algemene begraafplaatsen van o.a. Lekkum, Goutum
en Wirdum. Ook de funeraire geschiedenis van de eerder genoemde
stadhouderlijke grafkelder van de familie Nassau-Dietz en de
algemene stadsbegraafplaats, een ontwerp van de bekende
landschapsarchitect L.P. Roodbaard, wordt uitvoerig beschreven. |
|
Deze publicatie is tot stand gekomen
dankzij steun van de Prins Bernhard Cultuurfonds Fryslân,
Gemeente Leeuwarden, Stichting Oude Stadsbegraafplaats
Leeuwarden, Stichting Juckema-Sideriusfonds, St. Anthony
Gasthuis, Boelstra-Olivier Stichting, Uitvaart Internet
Diensten, Mr. W.W. Bumaleen. Stichting Herbert Duintjer Fonds en
Stichting Het Nieuw Stads Weeshuis
|
