Menu
top-banner-01.jpg

Terebinth 2018-3 verschenen

In dit nummer vertelt een eenvoudige grafsteen in Katwijk het schrijnende verhaal van een Leids hoogleraar, die tweemaal, in 1815 en 1820, zijn vrouw verloor aan de kraamvrouwenkoorts, de laatste bij de bevalling van een doodgeboren dochter. In zijn eigen woorden. Bijna statistisch stelt hij vast dat beiden op dezelfde dag na hun huwelijk waren bevallen en even lang daarna overleden: en ik ben met de ééne geen uur langer of korter getrouwd geweest, dan met de andere.

Terebinth 2018 3 cover

Kinderen krijgen meer aandacht: een lespakket over afscheid en verlies van Uitvaartmuseum Tot Zover, speciaal ontworpen afscheidslego en de Disneyfilm Coco over de Día de los Muertos. Deze kleurrijke Mexicaanse versie van Allerzielen, immaterieel werelderfgoed, wordt door migranten in Nederland op traditionele wijze gevierd. Hoe schrijvers in de loop der eeuwen de pen roerden bij de dood van een kind, staat in Van Constantijntje tot Tonio, een boek dat door hoofdredacteur Wim Cappers wordt besproken.

2018 3 19 21 Borger 1 008BP

Grafzerk van de familie Borger in Katwijk. Foto: Korrie Korevaart.

De Betuwe en Twente

Ook de aanleg van de begraafplaats van Zoelen en Kerk-Avezaath in de Betuwe is een schrijnend verhaal. Burgemeester L.R.J. Ridder van Rappard riep deze in de crisistijd in 1934 in het leven als een werkverschaffingsproject; hij ontwierp zelf de plattegrond om ieder graf aan een pad te kunnen situeren. Dit was echter tegen het zere been van de kerkenraad, die zijn inkomsten zag verminderen en er ontstond een heuse begraafplaatsaffaire toen de inwoners er geen gebruik van wensten te maken. De funeraire wandeling doet eerst het oude kerkhof bij de kerk in Zoelen aan, waar nog sporadisch met de hand wordt gedolven omdat er geen ruimte is voor machines, en daarna de nieuwe dodenakker.

Een goed voorbeeld van het samengaan van oud en nieuw is de bijna anderhalve eeuw oude begraafplaats ’t Groenedael in Almelo. Door protesten van burgers gered van grootschalige ruiming, zodat het funeraire erfgoed van de inwoners nog ruimschoots aanwezig is. Ook te zien in de fotoreportage.

2018 3 11 13 1 Almelo

Begraafplaats 't Groenedael in Almelo. Foto: Bert Pierik.

Verrommeling

In de serie De tuinarchitect en de dood wordt uitgelegd hoe de ´verrommeling´ door het plaatsen van objecten op de graven in de 20e eeuw werd gevolgd door een tegenbeweging om die een ordelijker harmonieuzer aanzien te geven. Er mocht toen maar een beperkt assortiment grafstenen worden gebruikt. Dat leidde tot net zo'n saaie uniformiteit als bij de rijtjeshuizen en flatgebouwen uit die tijd.

Inhoud

  • Column van Terebinthvoorzitter Bert Lever
  • Lespakket Afscheid en Verlies en een begraafplaats van lego
  • Mens & plek: Jan van der Ploeg, lid van de werkgroep Levende Historie in Den Haag
  • Funeraire wandeling: Zoelen in de Betuwe
  • De tuinarchitect en de dood
  • Oud & Nieuw en fotoreportage: ’t Groenedael in Almelo
  • Kleurrijke en bijzondere korstmossen
  • Groen: Hoe geven we de kennis door?
  • Leed in 1820
  • Boeken en media
  • Terebinthnieuws
  • Allerzielen op z’n Mexicaans